ФОРСАЙТ-ЗЕРТТЕУЛЕР: ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТӘЖІРИБЕ ТӘЖІРИБЕСІНДЕ ҒЫЛЫМ МЕН ТЕХНОЛОГИЯНЫҢ ДАМУЫН БОЛЖАУ
DOI:
https://doi.org/10.56525/n19bnr23Кілт сөздер:
форсайт, болжау, форсайт-жобалар, экономика, кадрлар, болжау әдістері, білім интеграциясы, Дельфи әдісі, кәсіптер атласы, даму перспективалары, ғылыми және технологиялық ресурстар, тұрақты дамуАңдатпа
Ғылыми мақала халықаралық тәжірибе негізінде ғылым мен техниканың дамуын болжау үшін Форсайт талдауын қолдану әдіснамасы мен тәжірибесін зерттеуге арналған. Мақалада Foresight әдістемесінің негізгі ұғымдары мен құралдары талқыланады, сонымен қатар әртүрлі елдерде осы әдістеменің қолданылуына талдау берілген. Жетекші ғылыми орталықтар мен ұйымдардың тәжірибесіне, сондай-ақ әдістемені ұлттық инновациялық жүйелердің ерекшеліктеріне бейімдеуге ерекше назар аударылады. Зерттеу нәтижелері халықаралық деңгейде ғылыми-техникалық дамуды тиімді болжау және басқару құралы ретінде Foresight талдауының әлеуеті туралы қорытынды жасауға мүмкіндік береді.
Мақалада Батыс Еуропа елдері мен Ресей арасындағы ғылыми-техникалық дамуды болжау құрылымы мен әдіснамасындағы айырмашылықтар көрсетілген. Ғылым мен техниканы дамытудың басым бағыттары, сондай-ақ алдағы 30-50 жылға дейінгі болжамды кезеңге экономика мен энергетиканың тұрақты дамуын қамтамасыз етуге байланысты негізгі проблемалар назарда болады. Авторлар мемлекеттік форсайттарда Дельфи әдісі, сараптамалық панельдер және сценарийлер сияқты әдістердің қолданылуын атап өтіп, болжау әдістеріндегі айырмашылықтарды талқылайды. Сондай-ақ, мәтінде форсайт-жобалар нәтижелерінің даму стратегияларын қалыптастыруға және мемлекеттік деңгейде шешімдер қабылдауға әсері қарастырылады. Ресейдің Rapid Foresight технологиясын қолдану тәжірибесіне және оның «Форсайт-білім беру 2035» және «Форсайт Ұлттық технологиялық бастамасы» сияқты стратегиялық құжаттарды әзірлеудегі рөліне ерекше назар аударылады. Болжау әдістерінің, соның ішінде жасанды интеллект және машиналық оқыту сияқты жаңа технологияларды қолданудың қиындықтары мен болашағы талданады.




