АРАЛ ТЕҢІЗІ ӨҢІРІНІҢ ТҰРАҚТЫ ДАМУЫНДАҒЫ КҮН ПАНЕЛЛЕРІНІҢ РӨЛІ
DOI:
https://doi.org/10.56525/8dtj8833Кілт сөздер:
күн энергиясы, фотоэлектрлік панельдер, Арал өңірі, Қарақалпақстан, Қызылорда облысы, жаңартылатын энергетика, энергетикалық қауіпсіздік, тұрақты дамуАңдатпа
Мақалада Арал өңірінің, соның ішінде Қарақалпақстан Республикасы мен Арал теңізіне жақын орналасқан Қазақстан аумақтарының, әсіресе Қызылорда облысының тұрақты дамуындағы күн панельдерінің рөлі қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі күн радиациясының жоғары деңгейімен, құрғақ климатпен, Арал теңізінің тартылуына байланысты экологиялық салдарлармен, кейбір елді мекендердің шалғай орналасуымен және әлеуметтік маңызы бар нысандарды электр энергиясымен сенімді қамтамасыз ету қажеттілігімен байланысты. Зерттеу әдістемесі ғылыми әдебиеттерді, халықаралық аналитикалық дереккөздерді, Өзбекстан мен Қазақстанның күн энергетикалық әлеуеті туралы мәліметтерді талдауға, сондай-ақ қуаты 5, 20 және 50 кВт болатын фотоэлектрлік жүйелердің жылдық электр энергиясын өндіруін есептеуге негізделді. Арал өңірі үшін Солтүстік-Батыс Өзбекстан мен Оңтүстік Қазақстан жағдайларының айырмашылықтарын ескере отырып, 1350-1600 кВт·сағ/кВт·жыл үлестік жылдық өндіру диапазоны қолданылды. 5 кВт жүйе жылына 6750-8000 кВт·сағ, 20 кВт жүйе 27 000-32 000 кВт·сағ, ал 50 кВт жүйе 67 500-80 000 кВт·сағ электр энергиясын өндіре алатыны көрсетілді. Күн панельдерінің үйлерді, мектептерді, медициналық пункттерді, фермерлік шаруашылықтарды, сорғы станцияларын және экологиялық мониторинг нысандарын автономды және желілік электрмен жабдықтаудағы маңызы негізделді. Күн энергетикасын дамыту Арал өңірінде энергетикалық қауіпсіздікті, экологиялық тұрақтылықты және практикалық білім беруді арттырудың өңіраралық құралы бола алады деген қорытынды жасалды.
