ҚАРАҚАЛПАҚ ХАЛЫҚ ОЙЫНДАРЫ АРҚЫЛЫ ЖАСТАРҒА БІЛІМ МЕН ТӘРБИЕ БЕРУДІҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
DOI:
https://doi.org/10.56525/v2z3qw90Кілт сөздер:
халық ойындары, этнопедагогика, тәрбие, дене дамуы, адамгершілік тәрбие, ұлттық құндылықтар, жастар тәрбиесіАңдатпа
Мақалада қарақалпақ халық ойындарының жастарға білім мен тәрбие берудегі педагогикалық әлеуеті жан-жақты қарастырылады. Халық ойындарының этнопедагогика жүйесіндегі орны айқындалып, олардың жас ұрпақтың тұлғалық, зияткерлік, дене және адамгершілік қасиеттерін қалыптастырудағы маңызы ғылыми тұрғыдан негізделеді. Автор қарақалпақ халқының дәстүрлі ойындарының тарихи-мәдени ерекшеліктеріне талдау жасап, олардың ұлттық құндылықтарды сақтаудағы және кейінгі ұрпаққа жеткізудегі қызметін сипаттайды. Сонымен қатар «Әуелемен-дүуелемен», «Гүрес», «Арқан тартыс», «Қазан», «Қарақұлақ» сияқты халық ойындарының тәрбиелік мүмкіндіктері нақты мысалдар арқылы ашылып, олардың оқушылардың дене дайындығын жетілдірумен қатар, логикалық ойлауын, тапқырлығын, коммуникативтік дағдыларын, көшбасшылық қасиеттерін және ұжымда жұмыс істеу мәдениетін дамытуға ықпал ететіні көрсетіледі. Зерттеуде халық ойындарының эмоциялық тұрақтылықты қалыптастыруға, салауатты өмір салтын насихаттауға, ұлттық бірегейлік пен отансүйгіштік сезімдерін тәрбиелеуге қосатын үлесі ерекше атап өтіледі. Сондай-ақ қазіргі білім беру жағдайында халық ойындарын дене шынықтыру сабақтарында, тәрбие сағаттарында және сыныптан тыс іс-шараларда тиімді пайдалану жолдары қарастырылған. Автор дәстүрлі ойындарды оқу-тәрбие үдерісіне жүйелі енгізу білім алушылардың танымдық белсенділігін арттыруға, олардың жан-жақты дамуына және ұлттық мәдени мұраны сақтауға мүмкіндік беретінін тұжырымдайды. Зерттеу нәтижелері халық ойындарының қазіргі педагогикалық тәжірибеде әмбебап тәрбиелік құрал ретінде қолданылуының өзектілігін дәлелдеп, оларды білім беру жүйесіне кеңінен енгізудің ғылыми-әдістемелік негіздерін айқындайды.
