МҰНАЙ ЛАСТАНҒАН ТОПЫРАҚТЫ ИММОБИЛИЗАЦИЯЛАНҒАН МИКРОБТЫҚ БИОРЕМЕДИАЦИЯЛАУ ҮШІН АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ҚАЛДЫҚТАРЫ ТАСЫМАЛДАУШЫЛАРЫ: КЕШЕНДІ ШОЛУ
DOI:
https://doi.org/10.56525/mewsbf13Кілт сөздер:
биоремедиация, иммобилизация, ауыл шаруашылығы қалдықтары, мұнай көмірсутектері, қарақұмық қауызы, күріш қауызы, Rhodococcus, DietziaАңдатпа
Мұнай көмірсутектерімен ластану 5 миллион км²-ден астам аумақты қамтитын жаһандық экологиялық мәселе болып табылады. Иммобилизацияланған микробтық консорциумдарды пайдаланатын биоремедиация дәстүрлі тазалау әдістеріне тұрақты балама ретінде қолданылады. Бұл шолу мұнай ластанған топырақты тазалауға арналған иммобилизация технологияларының, әсіресе күріш қауызы, қарақұмық қауызы және басқа лигноцеллюлозалық материалдар сияқты ауыл шаруашылығы қалдықтарының қазіргі жетістіктерін зерттейді. Иммобилизацияланған жүйелер еркін жасушалық қолданбаларға қарағанда айтарлықтай жоғары өнімділікті көрсетеді (50-90% деградация тиімділігі). Қарақұмық қауызы 58,4% ЖМК деградациясымен және 0,0187 д⁻¹ жылдамдық тұрақтыларымен ерекше өнімділікті көрсетеді. Rhodococcus және Dietzia туыстары кешенді көмірсутектерді ыдыратуда толықтыру метаболикалық мүмкіндіктерді көрсетеді.
