ҮСТІРТТІҢ (ӨЗБЕКСТАН) ЮРА ГАЗ-КОНДЕНСАТ КОЛЛЕКТОРЛАРЫ: ГЕОЛОГИЯЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ ЖӘНЕ ӨНІМДІЛІКТІ АРТТЫРУ

Аңдатпа

Өзбекстанның солтүстік-батысындағы Үстірт аймағы елдің негізгі газды аудандарының бірі және Үстірт газ-химия кешенінің шикізат базасы болып табылады, алайда ұлттық газ өндірісінің төмендеуі қорларды толықтыруды да, игеріліп жатқан кен орындарынан өндірісті тұрақтандыруды да өзекті міндетке айналдырады. Зерттеуде Шахпахты, Сургиль, Шығыс және Солтүстік Бердах кен орындары мен Батыс Арал ашылымы бойынша жарияланған геологиялық, геофизикалық және кәсіпшілік деректер газ ұңғымаларының өнімділігін аналитикалық бағалаумен біріктірілді. Коллекторлар кеуектілік, өткізгіштік, тереңдік және ұңғымалардың шығымы бойынша салыстырылды, ал ұңғыма маңы аймағы жағдайларының әсері газ ағынының псевдотұрақталған теңдеуі арқылы сандық тұрғыда бағаланды. Нәтижелер өнімді горизонттардың негізінен шамамен 2,0–3,0 км тереңдіктегі орта–жоғарғы юра терригендік коллекторларымен байланысты екенін көрсетті; олардың сапасы кеуектілігі 4–16 % тығыз флювиалдық құмтастардан өткізгіштігі 1500 миллидарсиге дейін жететін келловей коллекторларына дейін өзгереді, ал ұңғымалардың ең жоғары шығымдары бір ретке ерекшеленеді. Өнімділікті шектейтін негізгі факторлар ретінде құмтастардың арналық, латералды өзгермелі құрылымы, ұңғыма түбі маңында конденсаттың түсуі, қабат қысымының төмендеуі және аймақтағы су тапшылығы анықталды. Есептеулер +5 оң скин-фактор ұңғыма шығымын шамамен 40–45 %-ға азайтатынын, ал қабатты қарқындату арқылы қол жеткізілген −4 теріс скин-фактор оны 2,2–2,8 есе арттыратынын көрсетті. Осы негізде сейсмикалық деректерге сүйеніп ұңғымаларды орналастыруды, қабатты көп сатылы гидравликалық жарумен көлденең ұңғымаларды, конденсат тығынын жоюды және компримирлеуді коллектор түрімен байланыстыратын үш сатылы бағдарлама ұсынылды, сондай-ақ барлау жұмыстарын төменгі юра және палеозой кешендеріне бағыттау қажеттігі негізделді.