ӘЛІБЕКМОЛА КЕН ОРНЫНДА ҰҢҒЫНЫҢ ТҮП МАҢЫ АЙМАҒЫ ӨТКІЗГІШТІГІНІҢ ТӨМЕНДЕУ СЕБЕПТЕРІН ТАЛДАУ ЖӘНЕ ОНЫ АРТТЫРУ БАҒЫТТАРЫН НЕГІЗДЕУ

Аңдатпа

Мұнай кен орындарын игерудің соңғы кезеңдерінде өндіруші ұңғымалардың өнімділігінің біртіндеп төмендеуі байқалады, бұл кен орындарын пайдалану тиімділігіне және мұнайды түпкілікті алу коэффициентіне елеулі әсер етеді. Аталған құбылыс бірқатар факторлардың әсерінен туындайды, олардың негізгілері – қабат қысымының төмендеуі, өндірілетін өнімнің сулануының артуы, сондай-ақ қабаттың ұңғыма маңы аймағының сүзгілік-сыйымдылық қасиеттерінің нашарлауы. Бұл мәселе әсіресе карбонатты және жарықшақты-кеуекті коллекторларда өткір байқалады, мұнда кольматация процестері, тұздардың тұнуы, асфальт-шайыр-парафин шөгінділерінің жиналуы және ұсақ дисперсті бөлшектердің миграциясы тау жыныстарының өткізгіштігін едәуір төмендетіп, ұңғымалар дебитінің күрт азаюына алып келеді.

Әлібекмола кен орны Қазақстандағы ірі мұнай-газ-конденсатты кен орындарының бірі болып табылады және қазіргі уақытта игерудің соңғы сатысында тұр. 2025 жылғы деректер бойынша өндірілетін өнімнің орташа сулануы 73,4 %-ға жеткен, ал қабат қысымы бастапқы 34,95 МПа мәнінен орта есеппен 17 МПа деңгейіне дейін төмендеген. Аталған өзгерістер қабаттың гидродинамикалық жағдайына теріс әсер етіп, ұңғыма маңы аймағында қосымша сүзгілік кедергілердің қалыптасуына ықпал етеді.

Жұмыста қабаттың ұңғыма маңы аймағы өткізгіштігінің нашарлау себептері қарастырылып, ұңғымалардың өнімділігінің төмендеуіне әсер ететін факторларға талдау жүргізілген. Сонымен қатар мұнай өндіруді қарқындатудың және коллектордың сүзгілік қасиеттерін қалпына келтірудің перспективалы әдістері негізделген. Алынған нәтижелерді Әлібекмола кен орнын және геологиялық-техникалық жағдайлары ұқсас басқа да кен орындарын игеру тиімділігін арттыру мақсатында пайдалануға болады.