УНИВЕРСИТЕТТІК БІЛІМ БЕРУ ЖҮЙЕСІНДЕ БОЛАШАҚ ПЕДАГОГ-ПСИХОЛОГТАРДЫҢ ЗЕРТТЕУШІЛІК ҚҰЗЫРЕТТІЛІГІН ҚАЛЫПТАСТЫРУ
DOI:
https://doi.org/10.56525/59fhet92Кілт сөздер:
зерттеушілік құзыреттілік, педагог-психолог, университеттік білім беру, кәсіби даярлық, ғылыми мәдениет, зерттеу әрекеті, педагогикалық шарттарАңдатпа
Мақалада университеттік білім беру жүйесінде болашақ педагог-психологтардың зерттеушілік құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі теориялық және әдіснамалық тұрғыдан талданған. Зерттеу мақсаты – зерттеушілік құзыреттіліктің мазмұнын айқындау, оның құрылымдық компоненттерін сипаттау және педагогикалық білім беру жүйесінде дамытудың тиімді шарттарын негіздеу. Мақалада зерттеушілік құзыреттіліктің қалыптасу ерекшеліктері, оның кәсіби даярлық сапасына ықпалы және ғылыми-ізденіс әрекетінің білім беру процесіндегі орны қарастырылған.
Шолу нәтижелері көрсеткендей, зерттеушілік құзыреттілік болашақ педагог-психологтың кәсіби мәдениетінің маңызды құрамдас бөлігі болып табылады. Оның құрылымына танымдық, іс-әрекеттік, мотивациялық және рефлексивтік компоненттер кіреді. Бұл құрамдастар студенттің ғылыми ойлауын, дербес шешім қабылдау қабілетін және кәсіби рефлексиясын дамытуға мүмкіндік береді. Салыстырмалы талдау нәтижесінде шетелдік жоғары оқу орындарында зерттеу іс-әрекеті оқу бағдарламасына толық енгізіліп, практикалық жобалар мен цифрлық зерттеу құралдары арқылы жүзеге асырылатыны анықталды. Ал отандық тәжірибеде зерттеу қызметін ұйымдастырудың жүйелілігі жеткіліксіз екені байқалды.
Жүргізілген талдау университеттік білім беру жүйесін зерттеу әрекетіне бағдарлау қажеттілігін айқындады. Зерттеу нәтижелері болашақ педагог-психологтардың ғылыми мәдениетін арттыру, кәсіби дербестігін дамыту және инновациялық ойлау қабілетін жетілдіру бағыттарын көрсетеді. Зерттеушілік құзыреттілікті қалыптастырудың тиімді педагогикалық шарттары ретінде оқу мазмұнын ғылыми ізденіспен ұштастыру, тәжірибелік зерттеу жобаларын енгізу және академиялық рефлексия мәдениетін дамыту ұсынылады.
