ӨСІМДІК ТОЛТЫРҒЫШТАРЫ БАР КӨБІКТІ ПОЛИМЕРЛІ ЕРІТІНДІЛЕРДІҢ РЕОЛОГИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ ЖӘНЕ БҰЗЫЛУ КИНЕТИКАСЫ

Аңдатпа

Аномальді төмен қабаттық қысым (АҚТҚ) жағдайында ұңғымаларды тұншықтыруға арналған өсімдік толтырғыштары бар көбікті полимерлі ерітінділердің (КПЕ) реологиялық сипаттамалары мен бұзылу кинетикасы зерттелді. Әртүрлі тұрақтандырғыштары (сұйық шыны, NaCl) және өсімдік толтырғыштары (ұсақталған сабан, жаңғақ қабығы, мақта қауызы) бар құрамдардың шартты тұтқырлығы анықталды. Сұйық шыныны натрий хлоридімен ауыстыру қабаттасуға жоғары төзімділігі бар ақпайтын құрылымның пайда болуына әкелетіні анықталды (8 тәулік). Алғаш рет 8 тәулік ішінде көбіктің бұзылуының кинетикалық қисықтары алынды, олар үш кезеңді көрсетеді: бастапқы тұрақтану (0-2 тәулік), баяу коалесценция (2-5 тәулік) және құрылымдық тепе-теңдік (5-8 тәулік). Ұсақталған сабанды енгізу жүйенің бастапқы тұтқырлығын арттыратыны және толтырғышсыз құраммен салыстырғанда бұзылу жылдамдығын 40% - ға баяулататыны көрсетілген. Мақта қауызы, керісінше, тұтқырлықты күрт төмендетеді және көбіктің коллапсын тездетеді (1 тәулікте толық бұзылу). КПЕ шартты тұтқырлығы мен оның тұрақтылығы арасындағы тікелей корреляция анықталды (R² = 0,92 зерттелген іріктеме үшін). Реологиялық зерттеулер КПЕ блокадалау әсерінің механизмін түсіндіреді: өсімдік бөлшектерімен арматураланған жоғары тұтқыр құрылымды көбік матрицасының пайда болуы фильтрацияға тиімді кедергі жасайды. Анықталған бұзылу кезеңдері зерттелген құрамдарға тән және басқа көбікті жүйелерде тексеруді талап етеді.